لنفوم یکی از شایعترین سرطانها در سگها است که میتواند سیستم لنفاوی، بخشی حیاتی از سیستم ایمنی بدن را درگیر کند. این بیماری میتواند به سرعت پیشرفت کند و اندامهای مختلف بدن سگ شما را تحت تأثیر قرار دهد. تشخیص زودهنگام و آگاهی از علائم آن میتواند نقش کلیدی در بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر دوست پشمالوی شما داشته باشد. در این مقاله از پت بارتر، به بررسی جامع علائم، مراحل و روشهای درمانی لنفوم در سگها میپردازیم.
علائم و انواع لنفوم در سگها
لنفوم میتواند به اشکال مختلفی در بدن سگ ظاهر شود و به همین دلیل، علائم آن نیز میتواند بسیار متنوع باشد. چهار نوع اصلی لنفوم در سگها عبارتند از:
- لنفوم مولتیسنتریک (چند مرکزی): شایعترین نوع که در آن غدد لنفاوی در چندین نقطه از بدن بزرگ میشوند. این غدد اغلب بدون درد هستند و به راحتی زیر پوست قابل لمس هستند (مانند زیر فک، زیر بغل، کشاله ران).
- لنفوم گوارشی: روده و معده را درگیر میکند و منجر به علائمی مانند استفراغ، اسهال، کاهش وزن و بیاشتهایی میشود.
- لنفوم مدیاستینال: غدد لنفاوی در قفسه سینه (مدیاستینوم) را درگیر میکند که میتواند باعث مشکلات تنفسی، سرفه و تورم صورت یا گردن شود.
- لنفوم پوستی: پوست را تحت تأثیر قرار میدهد و به صورت ضایعات پوستی قرمز، خارشدار، زخم یا تودههای برجسته ظاهر میشود.
علاوه بر علائم خاص هر نوع، برخی نشانههای عمومی نیز وجود دارند که میتوانند بیانگر وجود لنفوم باشند:
- بیحالی و ضعف عمومی
- کاهش وزن ناگهانی و بیدلیل
- کاهش اشتها
- تب
- افزایش تشنگی و ادرار (به خصوص در انواع خاصی که کلسیم خون را بالا میبرند)
مراحل پیشرفت لنفوم (Staging)
برای تعیین میزان پیشرفت بیماری و انتخاب بهترین روش درمانی، دامپزشکان لنفوم را به پنج مرحله اصلی تقسیم میکنند:
- مرحله I: درگیری یک غده لنفاوی یا یک اندام غیر از غدد لنفاوی.
- مرحله II: درگیری غدد لنفاوی منطقهای (در یک ناحیه از بدن).
- مرحله III: درگیری غدد لنفاوی عمومی (چندین ناحیه از بدن).
- مرحله IV: درگیری کبد یا طحال، همراه با درگیری یا عدم درگیری غدد لنفاوی.
- مرحله V: درگیری مغز استخوان، خون یا سایر اندامها (مانند سیستم عصبی مرکزی)، همراه با درگیری یا عدم درگیری غدد لنفاوی.
هر مرحله همچنین میتواند به دو زیرگروه ‘a’ (بدون علائم بالینی آشکار بیماری) و ‘b’ (با علائم بالینی مانند بیحالی، تب، کاهش وزن) تقسیم شود. تعیین دقیق مرحله برای برنامهریزی درمانی حیاتی است.
تشخیص و گزینههای درمانی لنفوم در سگها
تشخیص لنفوم معمولاً با معاینه فیزیکی توسط دامپزشک آغاز میشود. سپس، آزمایشهای تکمیلی مانند آسپیراسیون سوزنی ظریف (FNA) از غدد لنفاوی متورم، بیوپسی (نمونهبرداری بافت)، آزمایش خون کامل، بیوشیمی خون، آزمایش ادرار و تصویربرداری (اشعه ایکس، سونوگرافی) برای تعیین نوع و مرحله بیماری انجام میشود. در برخی موارد، مغز استخوان نیز مورد بررسی قرار میگیرد.
روشهای درمانی لنفوم در سگها به نوع، مرحله بیماری و وضعیت سلامت عمومی سگ بستگی دارد. رایجترین گزینهها عبارتند از:
- شیمیدرمانی: این روش اصلی درمان لنفوم در سگها است. پروتکلهای شیمیدرمانی مختلفی وجود دارد که اغلب شامل ترکیبی از داروهای مختلف میشود. هدف از شیمیدرمانی کنترل بیماری، کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی سگ است. برخلاف انسانها، سگها معمولاً عوارض جانبی کمتری از شیمیدرمانی تجربه میکنند و کیفیت زندگی خوبی دارند.
- پرتودرمانی: در موارد خاص، به خصوص اگر لنفوم در یک ناحیه خاص متمرکز باشد (مانند لنفوم بینی)، پرتودرمانی میتواند مؤثر باشد. این روش میتواند به تنهایی یا همراه با شیمیدرمانی استفاده شود.
- جراحی: جراحی معمولاً در مواردی که لنفوم به صورت یک توده منفرد و قابل برداشتن باشد (مانند لنفوم در طحال) یا برای کاهش فشار از روی اندامهای حیاتی (مانند روده) استفاده میشود.
- مراقبتهای حمایتی: شامل مدیریت علائم، بهبود اشتها و کنترل درد برای افزایش راحتی سگ.
تصمیمگیری در مورد بهترین روش درمانی باید با مشورت و راهنمایی دامپزشک متخصص انکولوژی انجام شود. هدف اصلی همیشه بهبود کیفیت زندگی سگ و افزایش طول عمر او است.
سخن پایانی
اگرچه تشخیص لنفوم میتواند برای هر صاحب سگی نگرانکننده باشد، اما با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، بسیاری از سگها میتوانند کیفیت زندگی خوبی داشته باشند و برای مدت طولانیتری در کنار شما بمانند. هوشیاری نسبت به علائم، معاینات دورهای و مشورت به موقع با دامپزشک، بهترین راه برای مراقبت از سلامت دوست وفادار شماست.